Dinleme, insanın dünyayla kurduğu ilişkinin en erken, en doğal ve belki de en sessiz boyutudur. İnsan, henüz konuşmadan, okumadan ve yazmadan önce dinler; dili, anlamı ve çevresini büyük ölçüde bu yolla yapılandırır. Buna rağmen dinleme ve özellikle dinlediğini anlama becerisi, uzun yıllar boyunca eğitim süreçlerinde çoğu zaman “kendiliğinden gelişen” öğretimi planlanmasına gerek duyulmayan bir alan olarak görülmüştür. Oysa dinleme, pasif bir maruz kalma süreci değil çok sayıda bilişsel ve dilsel becerinin eş zamanlı olarak devreye girdiği yüksek düzeyde karmaşık bir anlama etkinliğidir.
Bu kitap, dinleme ve dinlediğini anlama becerisini tam da bu noktadan ele alma amacıyla kaleme alınmıştır. Çalışmanın çıkış noktası, dinlediğini anlamanın öğrenme süreçlerindeki merkezi rolüne rağmen, bu beceriyi oluşturan bileşenlerin Türkçe bağlamında yeterince bütüncül ve kuramsal temelli biçimde ele alınmamış olmasıdır. Özellikle okuduğunu anlama alanında yaygın biçimde kullanılan kuramsal modellerin, dinleme bağlamında sınırlı ölçüde tartışılması, alandaki önemli bir boşluğu işaret etmektedir. Bu kitapta dinleme, yalnızca pedagojik bir etkinlik alanı olarak değil, bilişsel psikoloji, dilbilim ve eğitim bilimleri kesişiminde konumlanan çok katmanlı bir yapı olarak ele alınmaktadır. Dinlediğini anlama; kelime bilgisi, dikkat, kısa süreli bellek, çalışma belleği, çıkarım yapma, anlamayı izleme ve zihin kuramı gibi temel ve üst düzey bilişsel becerilerle birlikte düşünülmüştür. Bu yaklaşım, dinlediğini anlamayı “sonuç odaklı” bir beceri olmaktan çıkarıp süreç ve bileşen temelli bir çerçeveye yerleştirmeyi amaçlamaktadır.
https://esapub.com/kitap/dinleme-ve-dinledigini-anlama-becerileri.pdf
0 Yorumlar